Οι αγχώδεις διαταραχές είναι μια από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες κατηγορίες ψυχικών ασθενειών, με ποσοστό εμφάνισης περίπου 3,5%, και κατατάσσονται στις δέκα κυριότερες αιτίες αναπηρίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Λόγω της χρόνιας φύσης τους, συνδέονται με σημαντική μείωση της λειτουργικότητας και δυσκολίες στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων. Κάποιες από τις πιο κοινές αγχώδεις διαταραχές περιλαμβάνουν τη διαταραχή πανικού, τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, τη διαταραχή κοινωνικής φοβίας και τις ειδικές φοβίες.
Τα άτομα με αγχώδεις διαταραχές βιώνουν έντονα αισθήματα δυσφορίας και διαρκούς φόβου, καθώς και σωματικά συμπτώματα που προκύπτουν από την αντίδραση στο στρες λόγω αντιλαμβανόμενης απειλής ή από παρενέργειες φαρμάκων, επιβαρύνοντας τη λειτουργικότητά τους. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μπορεί να επηρεάζουν κινητικές, γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες. Ο εργοθεραπευτής παίζει σημαντικό ρόλο στην κατανόηση της ζωής του ατόμου, της εμπειρίας του με την αγχώδη διαταραχή και, κυρίως, στο πώς αυτή επιδρά στην καθημερινότητά του και στις βασικές δραστηριότητες της ζωής του.
Αλλά τι εννοούμε με τον όρο «έργα» και πώς αυτά συνδέονται με την ψυχική υγεία;
Ο όρος «έργα» αναφέρεται σε όλες εκείνες τις δραστηριότητες που πραγματοποιούμε μέσα στην ημέρα και μας δίνουν σκοπό και νόημα. Για παράδειγμα, η εργασία ή το αγαπημένο μας χόμπι είναι δραστηριότητες που προσδίδουν νόημα και σκοπό στην καθημερινότητά μας. Εάν αυτές οι δραστηριότητες διακοπούν ή περιοριστούν, αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινή ζωή, με αντίκτυπο τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία. Βασικές δραστηριότητες της καθημερινότητας είναι η φροντίδα του εαυτού, της οικογένειας, η εργασία και η διατήρηση κοινωνικών σχέσεων. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ένα άτομο με αγοραφοβία που πρέπει καθημερινά να χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής μεταφοράς για να πάει στη δουλειά του ή κάποιον που δυσκολεύεται να κοιμηθεί εξαιτίας του διαρκούς άγχους που τον ταλαιπωρεί. Πόσο βιώσιμη μπορεί να είναι μια τέτοια κατάσταση μακροπρόθεσμα;
Σε τέτοιες περιπτώσεις, που η ποιότητα ζωής επηρεάζεται από τις δυσκολίες της καθημερινότητας, ο ρόλος της εργοθεραπείας είναι εξαιρετικά σημαντικός. Με τη χρήση διαφόρων τεχνικών, όπως η ψυχοεκπαίδευση, οι τεχνικές χαλάρωσης, καθώς και η δημιουργία ενός εξατομικευμένου προγράμματος καθημερινής ρουτίνας, το άτομο μπορεί να επανέλθει σταδιακά σε μια πιο λειτουργική καθημερινότητα. Μέσω αυτής της διαδικασίας, θα μπορέσει να κατανοήσει τη διαταραχή του και να μάθει να ζει με αυτήν, με έναν τρόπο που θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής του και θα μειώσει τους περιορισμούς.
Crouch, R. B., & Alers, V. M. (Eds.). (2014). Occupational therapy in psychiatry and mental health (5th ed.). Chichester: Wiley-Blackwell.
World Health Organization. (2017). Depression and Other Common Mental Disorders Global Health Estimate. Retrieved from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/254610/WHO-MSD-MER-2017.2-eng.pdf
